Được sự hỗ trợ của Cục Ứng dụng và Phát triển công nghệ trong việc kết nối chuyển giao công nghệ, chiều ngày 26/3/2013, tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Thứ trưởng Bộ KH&CN Lê Đình Tiến, Lãnh đạo Cục Ứng dụng và Phát triển công nghệ, Lãnh đạo Viện di truyền nông nghiệp, Lãnh đạo hai ngân hàng Eximbank và Vietcombank, Công ty cổ phần Thanh Hà đã ký Thỏa thuận hợp tác phát triển sản xuất một số sản phẩm sinh học công nghệ cao trong nông nghiệp với công ty Shwe Tha Zin của Myanmar. Đây là kết quả nghiên cứu đã được Bộ KH&CN hỗ trợ và cấp bằng độc quyền sáng chế.

Trong những năm qua, Công ty cổ phần Thanh Hà đã phối hợp với các nhà khoa học trong nước nghiên cứu và sản xuất ra các sản phẩm phân bón AH, KH, NH, đây là kết quả tích hợp của 3 công nghệ: công nghệ sinh học, công nghệ nano và công nghệ hóa học. Những sản phẩm này đã được ứng dụng thành công không chỉ ở Việt Nam mà còn ở một số nước Đông Nam Á.

Tại buổi lễ ký kết, Thứ trưởng đánh giá cao những thành tích của Công ty cổ phần Thanh Hà trong việc nghiên cứu ứng dụng công nghệ sinh học và đổi mới công nghệ trong việc sản xuất các sản phẩm công nghệ cao có chất lượng tốt. Thứ trưởng cũng yêu cầu Cục Ứng dụng và Phát triển công nghệ trong thời gian tới cần mở rộng mô hình trình diễn giới thiệu kết quả nghiên cứu khoa học nhằm đẩy nhanh việc thương mại hóa sản phẩm trong và ngoài nước.

Thay mặt cho Bộ KH&CN, Thứ trưởng bày tỏ sự quan tâm, ủng hộ và mong muốn rằng việc chuyển giao những sản phẩm mới từ Việt Nam sang Myanmar sẽ đạt được kết quả tốt vì lợi ích của nhân dân hai nước.

Thực hiện nội dung chương trình ứng dụng khoa học công nghệ phục vụ xây dựng nông thôn mới giai đoạn 2011-2015 của Chính phủ, huyện Đăk Hà đã đăng ký đề tài ứng dụng chế phẩm công nghệ sinh học cao vào sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện giai đoạn 2012-2015. Đến nay, đề tài trên đã được Bộ NN&PTNT chọn vào danh mục các đề tài được hướng dẫn triển khai xây dựng dự án và bắt đầu thực hiện thí điểm trong năm 2012.

Huyện Đăk Hà hiện có khoảng 7.000 ha cà phê, trong đó cà phê trên 25 năm chiếm khoảng 30% diện tích, trong đó chủ yếu là cà phê thuộc các doanh nghiệp đóng chân trên địa bàn huyện. Diện tích cà phê già cỗi đã làm giảm năng suất, sản lượng cà phê thu hoạch trong mỗi niên vụ: trung bình 1 ha cà phê mới trồng sản lượng đạt khoảng 20 tấn/ha (cà phê tươi), trong khi đó cũng 1 ha cà phê được trồng cách đây 25 năm tuổi, mặc dù được chăm sóc khá kỹ lưỡng nhưng cũng chỉ đạt từ 15-17 tấn/ha (cà phê tươi). Vì vậy, chương trình sử dụng chế phẩm sinh học trẻ hóa vườn cà phê nói riêng và tăng năng suất, chất lượng các loại cây trồng nói chung là việc làm cần thiết và cấp bách hiện nay đối với huyện Đăk Hà nói riêng và trên địa bàn toàn tỉnh nói chung.

           Theo phương án xây dựng mô hình sử dụng chế phẩm sinh học trên các loại cây trồng trên địa bàn huyện Đăk Hà giai đoạn 2012-2015: giai đoạn 2012-2013 sẽ xây dựng mô hình thử nghiệm trên 23 ha cây trồng các loại (10 ha cà phê trên 25 năm tuổi, 10 ha lúa nước và 3 ha cao su). Tham gia mô hình các hộ dân sẽ được hỗ trợ 100% chế phẩm sinh học, được tập huấn về kỹ thuật chăm sóc, phun tưới cho cây trồng. Sau khi thành công mô hình sẽ được huyện tiếp tục hỗ trợ nhân rộng đến năm 2015 với quy mô 90 ha cà phê trên 25 năm tuổi/năm và 90 ha lúa nước/vụ. Mức hỗ trợ được phân theo đối tượng: đối với hộ nghèo và cận nghèo Nhà nước hỗ trợ 50%, nhân dân đối ứng 50% giá trị chế phẩm sinh học; đối với hộ khác Nhà nước thực hiện hỗ trợ 30%, nhân dân đối ứng 70% giá trị chế phẩm sinh học. Ngoài ra, các hộ tham gia sử dụng chế phẩm sinh học trên các loại cây trồng cũng sẽ được hỗ trợ tập huấn, chuyển giao kỹ thuật. Dự kiến tổng kinh phí xây dựng mô hình sử dụng chế phẩm sinh học các loại cây trồng trên địa bàn huyện Đăk Hà hơn 11,5 tỷ đồng (ngân sách Nhà nước hỗ trợ hơn 4,4 tỷ đồng, nhân dân đối ứng gần 7,1 tỷ đồng), trong đó vốn hỗ trợ xây dựng mô hình 525 triệu đồng, vốn hỗ trợ sản xuất hơn 11 tỷ đồng (hơn 3,1 tỷ đồng hỗ trợ trên cây lúa, gần 7,9 tỷ đồng hỗ trợ trên cây cà phê).

            Trong khi chờ đợi Bộ NN &PTNT hướng dẫn xây dựng dự án thì mới đây, huyện Đăk Hà đã hợp đồng với Công ty cổ phần Thanh Hà (Hà Nội) - một doanh nghiệp cung cấp chế phẩm sinh học - để hỗ trợ nông dân tập huấn cách thức sử dụng chế phẩm sinh học và thử nghiệm mô hình trên 23 ha cây trồng các loại gồm: 10 ha cà phê trên 25 năm tuổi tại xã Đăk Mar, thị trấn Đăk Hà và xã Hà Mòn cho 13 hộ gia đình; 10 ha lúa nước tại xã Đăk La, Đăk Ui, thị trấn Đăk Hà cho 38 hộ gia đình; 03 ha cao su tại xã Đăk La cho 03 hộ gia đình.

Theo hướng dẫn của doanh nghiệp cung cấp chế phẩm sinh học trên các loại cây trồng thì tùy theo từng loại cây trồng mà việc sử dụng nồng độ, liều lượng và thời gian phun tưới chế phẩm sinh học trên các loại cây trồng sẽ khác nhau. Đối với những vườn cà phê khoảng 25 năm tuổi, để giúp cây có bộ rễ khỏe, thanh lọc những tế bào già cỗi, giúp cây trẻ hóa, chống rụng quả, tăng cường sức đề kháng cho cây, thời gian đầu chế phẩm sinh học sẽ được sử dụng liên tiếp trong 4 đợt (đợt 2 cách đợt 1 từ 7-10 ngày, đợt 3 cách đợt 2 từ 7-10 ngày, đợt 4 cách đợt 3 từ 20-30 ngày). Tùy theo mỗi đợt mà liều lượng và nồng độ chế phẩm sinh học sẽ được pha chế khác nhau để phun lên lá, thân chính và gốc cây; sau đó định kỳ thực hiện 1 tháng 1 lần (1 năm sử dụng sản phẩm từ 8-10 lần).

             Đối với cây lúa, chế phẩm sinh học cũng sẽ được phun tưới trong vòng 4 đợt: đợt 1 (sau khi lúa cấy từ 7-10 ngày) dung dịch sẽ được pha với nồng độ quy định phun ướt lá và gốc nhằm tăng cường khả năng ra rễ nhanh, phát triển nhanh, chống nghẹt rễ, vàng lá, đỏ lá; đợt 2 (cách đợt 1 khoảng 10 ngày) giúp cây đẻ nhánh mạnh; đợt 3 (cách đợt 2 khoảng 10 ngày), đây là giai đoạn lúa làm đòng nên sẽ giúp cây lúa khỏe, không bị nghẹn đòng, trổ bông kháng bệnh đạo ôn, khô vằn; đợt 4 (sau khi lúa ngậm sữa, tức sau khi lúa trổ 10 ngày) nhằm cung cấp dinh dưỡng tổng hợp cho cây lúa, giúp cây không bị đen hạt, lép hạt, tăng trọng lượng hạt.

Riêng cây cao su, việc sử dụng chế phẩm sinh học sẽ giúp cho cây khỏe, xanh, chống chịu các điều kiện thời tiết khắc nghiệt của thời tiết và phục hồi nhanh khi cây bị vàng lá, khô lá, quăn lá; phục hồi nhanh vết cạo bị phạm phần thân và vỏ cây bị hỏng; khô và liền nhanh vết cạo, chống đông mủ khi cạo… Đối với cao su trồng mới, trước khi đưa cây từ vườn ươm ra trồng, trước đó, cần phun tưới chế phẩm sinh học pha chế ít nhất 2 lần để đảm bảo cây khỏe, phát triển cân đối, bén rễ nhanh. Sau thời gian xuống giống trong vòng 25 ngày sẽ thực hiện phun chế phẩm sinh học 3 đợt (đợt 2 cách đợt 1 khoảng 10 ngày, đợt 3 cách đợt 2 khoảng 15 ngày); sau đó định kỳ 30 ngày phun tưới 1 lần. Đặc biệt đối với cao su đang kinh doanh sẽ thực hiện phun tưới 3 lần liên tiếp ở phần gốc, lá và thân cây (mỗi lần cách nhau 10 ngày và có bổ sung phân bón NPK); sau đó định kỳ phun 1 tháng/lần sẽ giúp lượng mủ tăng từ 20-30%. Điều đặc biệt đối với những vườn cà phê và cao su là khi sử dụng chế phẩm sinh học sẽ giảm đi từ 30-40% lượng phân bón gốc cho cây.

            Qua hướng dẫn trực tiếp của Công ty, đến nay các phần diện tích cây trồng thử nghiệm đã tiến hành phun chế phẩm sinh học đợt 2. Hiện nay, mô hình thí điểm sử dụng chế phẩm sinh học được cán bộ Phòng Kinh tế-Hạ tầng huyện Đăk Hà, Trạm Khuyến nông và Dịch vụ kỹ thuật nông-lâm nghiệp, Trạm Bảo vệ thực vật huyện và đơn vị hợp đồng cung cấp chế phẩm sinh học theo dõi chặt chẽ, đôn đốc các hộ dân thực hiện mô hình đúng kỹ thuật; hướng dẫn các hộ dân sử dụng chế phẩm sinh học và công tác phòng trừ sâu bệnh hại trên các loại cây trồng bằng các loại thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc hữu cơ.

Ông Lê Việt Thanh - Trưởng Phòng Kinh tế Hạ tầng huyện Đăk Hà, đơn vị được giao chủ trì thực hiện thí điểm mô hình trên cho biết: Theo hợp đồng với doanh nghiệp cung cấp và hướng dẫn sử dụng chế phẩm sinh học thì mức đầu tư chế phẩm sinh học mang lại hiệu quả trên các loại cây trồng khoảng 8,5 triệu đồng/ha cao su, 13,6 triệu đồng/ha cà phê và 4 triệu đồng/ha lúa nước. Nếu mang lại hiệu quả thì so sánh mức đầu tư chế phẩm sinh học với việc tăng sản lượng 1 ha cà phê lên từ 5-7 tấn sẽ lợi nhuận hơn gấp nhiều lần.

            Mặc dù chỉ mới thử nghiệm nhưng theo đại diện Công ty Thanh Hà thì đây là đề tài cấp Nhà nước, do nhiều giáo sư, cán bộ kỹ thuật trong và ngoài nước, Viện KH&CN Việt Nam cũng như nhiều trung tâm nghiên cứu, Viện Bảo vệ thực vật, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia đã thực hiện hàng ngàn thí nghiệm trên các loại cây trồng và đã cho kết quả tốt. Hiện nay, một số tỉnh Tây Nguyên đã áp dụng chế phẩm sinh học trên các loại cây trồng, nhất là trên cây cà phê.

                Theo dự kiến của Đăk Hà từ nay đến tháng 8/2013 sẽ tập trung thí điểm mô hình. Nếu thành công, từ tháng 9/2013 đến năm 2015 sẽ thực hiện chuyển giao kỹ thuật với tổng diện tích chuyển giao 3.000 ha cao su, 7.000 ha cà phê, 800 ha lúa nước, 200 rau quả.

Chương trình sử dụng chế phẩm sinh học trên các loại cây trồng của huyện Đăk Hà giai đoạn 2012-2015 có thể nói đây là một ý tưởng mang tính đột phá. Mục đích của việc sử dụng chế phẩm sinh học trên các loại cây trồng của huyện Đăk Hà tập trung vào các loại cây chủ yếu như: cà phê, cao su, lúa nước, rau quả nhằm giúp tăng năng xuất, chất lượng, hiệu quả trên các loại cây trồng, hạn chế nhiễm bệnh và giảm chi phí đầu tư sản xuất; cải tạo và làm trẻ hóa vườn cà phê trên 25 tuổi, góp phần xây dựng thương hiệu cà phê Đăk Hà; cải thiện môi trường sinh thái, hình thành một nền nông nghiệp sạch, phát triển bền vững.

Bài : A Khăm